03:27 ICT Thứ ba, 12/11/2019

mua lan su rong

GIỚI THIỆU

TIN TỨC

Trang chủ » Tin tức » Viện trưởng

CẢM NHẬN MANDALAY

Tôi có sở thích: mỗi khi đến vùng đất mới dù trong hay ngoài nước thì cố gắng xa lánh chốn phồn hoa mà đi vào các vùng sâu, vùng nghèo, nghỉ nhà dân, ăn cơm bụi để tìm hiểu văn hóa và cuộc sống thực của người dân địa phương, để học điều hay, tránh điều dở của họ và chia xẻ với anh em, bạn bè các thông tin, cảm nghĩ chân thực. Ngay cả ở các vùng nghèo về kinh tế nhưng văn hóa, tình người đáng để ta suy ngẫm, liên hệ với những điều ta bắt gặp hàng ngày ở nước Việt mến yêu. Chuyến đi Myanmar thứ 2 được tóm tắt dưới đây cũng với mục đích này. Xin chia xẻ với anh em tham khảo và thư giản (thay cho 20 phút đọc báo), dù có thể một số người không cảm hứng.


1. Đường lên Mandalay - Cố đô và trung tâm kinh tế miền Bắc Myanmar
Mồng 2 - 8 Tết năm 2016 tôi đã thăm Cộng hòa Liên bang Myanmar ngay sau khi Chính phủ dân sự được thay cho chính quyền quân sự và công cuộc “cải cách, mở cửa” mới bắt đầu. Sau chuyến đi đó tôi đã có ghi chép ấn tượng đặc biệt về “nguyên” thủ đô Yangon, Chùa đá vàng Kyaiktiyo cheo leo trên trên đỉnh núi ở độ cao 1.100m…và người dân hiền hòa nước này.
Ngày 05/10/2019 sau 3 ngày dự hội thảo các quốc gia ASEAN về tham vấn xây dựng Khung ASEAN về Đánh giá tác động môi trường theo cách tiếp cận dựa vào “quyền” (Right – Based Approach) do UNDP, AICHR và Bộ TN&BVMT Myanmar mời (tôi đã trình bày báo cáo chính về “Nghiên cứu so sánh các quy định Đánh giá môi trường của Việt Nam với các tổ chức quốc tế và phân tích sự khác biệt”) tôi quyết định lên thăm Mandalay – Cố đô Hoàng gia cuối cùng cách Yangon 716 km về phía Bắc

      

Trái: Melia là KS 5 sao đầu tiên ở Yangon do Ông Đoàn Nguyên Đức (HAGL) đầu tư là nơi tổ chức Hội thảo; Phải: Đoàn Chủ tịch Phiên thứ 2 (L.Trình thứ 3, N. V. Hải thứ 6 từ trái)

Theo tài liệu: “Nội thành Mandalay có diện tích 163,84 km2 với dân số gần 1,0 triệu người (tương đương nội thành Đà Nẵng), nếu tính cả tỉnh là 2,5 triệu người. TP được thành lập vào năm 1857. Hai năm sau, Hoàng đế Mindon dời đô từ Amarapura về đây và muốn biến nơi này thành “Kinh đô Phật giáo” của Myanmar. Dù chỉ là thủ đô trong 26 năm (1861-1885) nhưng Mandalay đã để lại nhiều dấu ấn đặc sắc. Hiện nay, Mandalay là TP lớn thứ 2 và là trung tâm kinh tế của Vùng Thượng và được coi là trung tâm của nền văn hóa Myanmar”. Muốn đến Mandalay từ Yangon tiết kiệm có thể đi xe bus 9-10 tiếng trên đường cao tốc 4 làn xe hoặc đi tàu lửa (đường sắt cỡ nhỏ như Việt Nam) khoảng 17 tiếng nhưng tôi chọn cách đi máy bay dù phải tốn 230 USD (khứ hồi) vì chỉ có 30 giờ đi chơi

      
Trái: Sáng 04/10/2019: trong ga quốc nội CHK QT Yangon rộng rãi, trật tự, không ồn ào như các ga KH ở ta: chuẩn bị lên máy bay. Phải: Máy bay ATR72 của Hãng Thanlwin tôi đi từ Yangon vừa hạ cánh CHK QT Mandalay. Đây là CHK lớn, bên trong rộng mênh mông, sạch sẽ hơn nhưng vắng khách so với CHK QT Đà Nẵng. Từ chỗ nghỉ tại trung tâm TP tôi đã thuê xe máy chạy tổng cộng 8 tiếng (2 ngày) khoảng 50km trong nội thành và 150 km đường nông thôn, dừng nghỉ, tham quan 8 tiếng ở 10 điểm để có các thông tin dưới đây.

2.  Đô thị và giao thông ở Mandalay
Cảm nhận đầu tiên là khu vực các quận trung tâm được quy hoạch tốt: đường phố rộng rãi, vuông vắn như bàn cờ (ảnh dưới); các phố được đặt theo số (thí dụ: phố N 25, 26, 27, 28…); không có nhà 1 tầng, không có hẻm sâu quanh co, không có nhà mặt tiền rất hẹp như các đô thị nước ta mà phần lớn là các khối nhà 3-8 tầng vững chãi, mặt tiền 5 - 50 m (các ảnh dưới). Tuy nhiên không có các tòa nhà cao tầng mới xây trong vài năm nay; không có các trung tâm thương mại, siêu thị lớn, hào nhoáng như các thành phố nước ta. Có cảm tưởng: thời hoàng kim phát triển đô thị này đã cách đây 30 – 40 năm. Trong khi sau 3 năm kể từ lần thăm trước ngày nay Yangon thay đổi nhanh chóng cả công trình hạ tầng, siêu thị và chất lượng xe hơi, xe bus thì Mandalay dường như vẫn chưa chuyển mình.
Bên dưới, ảnh trái hàng trên: Bản đồ trung tâm Mandalay; Bên phải: Một góc trung tâm thành phố: tòa nhà cao nhất chưa tới 20 tầng, đã xây từ thập niên 80 TK trước; đường phố sạch; phần lớn có vỉa hè và 2 hàng cây xanh: độ phủ xanh có lẽ hơn nội thành Hà Nội, Sài Gòn, Đà Nẵng

      

      

                 Trái: Một đường phố;                                    Phải: Đường ven Hoàng cung: xanh, sạch, đẹp.   

  

      
Điểm khác với Hà Nội: Ở nội thành Yangon (Trái): xe hơi hàng 2 - 4 nối đuôi nhau nhưng trật tự theo làn, không chen ngang, ít bấm còi và khác với các TP nước ta: không hề có bóng xe máy (bị cấm; người dân dù còn nghèo nhưng chấp hành tuyệt đối, dù hiếm khi thấy cảnh sát đứng đường) nhưng ở Mandalay: xe máy khá nhiều vì được chạy ở trung tâm, nhưng mật độ xe có lẽ chỉ như Đà Nẵng, không kẹt xe (Bên phải).
Ở thành phố này tuyệt đại đa số dân chúng sử dụng xe cá nhân hoặc xe bus, xe taxi 3 bánh (xe lam) nên theo lời nhân viên KS: nghề taxi (4 bánh) rất ế khách: hầu như không ai vẫy taxi dọc đường mà phải gọi trước. Taxi ở Myanmar nói chung và ở Mandalay: chất lượng không bằng Vinasun, Mailinh, không gắn đồng hồ tính tiền nên khách phải thỏa thuận với lái xe. May mà phần lớn lái xe ở đây tiếng Anh khá, đạo đức, thân thiện, không lừa, không chặt chém nên khách ngoại quốc an tâm (tôi đã đi 2 cuốc xe từ sân bay vào trung tâm và ngược lại, trên 30 km/chiều, thỏa thuận chỉ khoảng 15.000 Kyat (tương đương 220.000 VND)/chuyến nhưng các anh tài còn giảm giá, vui vẻ cảm ơn).

       
Trái: Ở các đô thị nước này khá giống 1 số quốc gia có HDI (Chỉ số Phát triển con người) chưa thuộc loại khá và văn hóa còn đậm đà chất nông dân như Việt Nam, Ấn Độ, Bangladesh, Lào, Campuchia: người dân đi sang đường bất kỳ đoạn nào vắng xe hơi (nhưng ở các TP lớn nước ta: mật độ giao thông quá cao, xe máy phóng ào ào nên khách “Tây” và người yếu bóng vía không dám đặt cược tính mạng: không dám qua đường). Phía xa là xe taxi 3 bánh với màu sắc bắt mắt: phương tiện giao thông rẻ tiền cho giới bình dân. Phải: Bến tàu bờ sông Ayeyarwaddy, ranh giới phía Tây thành phố: đây là sông chính của nước này, dài 2170 km, chảy từ vùng gần biên giới Trung Quốc đổ ra Ấn Độ Dương. Tại Mandalay sông rộng như sông Hồng tại cầu Thanh Trì. Không thấy nhà hàng, khách sạn, resort nào ven dòng sông êm đềm, xinh đẹp này.

3.  Hoàng cung Myanmar
Tại TP này có nhiều chùa cổ lớn, tháp dát vàng, nhưng công trình nổi danh nhất là Hoàng cung (Royal Palace). Hoàng cung do Vua Mindon quyết định xây dựng từ 1857 bằng cách tháo dỡ các công trình từ cố đô Amarapura và di chuyển bằng voi đến vị trí mới ở chân đồi Mandalay, nên chỉ sau 2 năm là hoàn thành

       
Trái: Khu phức hợp Hoàng cung rộng 413 ha được bốn bức tường bao quanh, mỗi cạnh dài 2 km, cao 6,86m, dầy 3,0 m, vững chãi, màu đỏ như tường Điện Kremlin của Nga; hào nước rộng 64 m, sâu 4,5 m. Dọc theo bức tường có nhiều pháo đài cách nhau 169m, với đỉnh tháp nhọn. Mỗi bức tường có ba cổng, tổng cộng mười hai cổng. Hoàng cung Mandalay rộng và tường thành cao, dày hơn nhiều so với Hoàng thành Huế. Phải: Trước cổng Hoàng cung là các khẩu pháo lớn. 2 thế kỷ trước Myanmar đã từng là Vương quốc rộng lớn, hùng mạnh ở Đông Nam Á. Mandalay là thủ đô triều đình cuối cùng và chỉ tồn tại 26 năm

       
Toàn bộ cung điện bị thiêu rụi vì bom trong Thế chiến 2, nhưng hệ thống tường và hào nước bên ngoài vẫn tồn tại đến ngày nay. Hoàng cung được dựng lại, hoàn chỉnh vào năm 1989. Trái: Cung điện chính; Phải: Một phần trong Hoàng cung: nhiều tòa nhà gỗ sơn màu đỏ, chạm trỗ tinh xảo nhưng bên trong không còn di vật nào. Vé vào cửa cho khách trong, ngoài nước đều 10.000 Kyat (150.000 VND), nhưng phải trình hộ chiếu.

4.  Đồi Mandalay
Đối với người Myanmar: Đồi Mandalay là nơi linh thiêng

       

Bên trái: Trên đỉnh đồi Mandalay có ngôi chùa Sutaungpyi, độc đáo với là các bức tường lát gạch gương phản chiếu ánh sáng khiến chùa trở nên vàng rực rỡ mỗi khi được mặt trời chiếu rọi. Đây là nơi ngắm hoàng hôn tuyệt vời lãng mạn của du khách. Vé tham quan cho khách trong, ngoài nước đều chỉ 1.000 Kyat (15.000 VND). Bên trái: TP Mandalay nhìn từ Đồi này (tôi chụp vào chiều mưa nên không hình ảnh phía xa không rõ).

5. Cầu gỗ U-Bein
U-Bein là cây cầu gỗ nối liền hai bờ sông Taungthamna ở ngoại ô Mandalay. Cầu U-Bein dài 1,2 km được xây dựng vào khoảng năm 1850. Đây là cây cầu gỗ tếch lâu đời nhất và dài nhất trên thế giới. Hiện nay tham quan miễn phí nhưng vắng du khách

       
Bên trái: Phía xa là cây cầu gỗ tếch đã gần 170 năm nhưng còn vững chãi; ven bờ là bến thuyền gỗ truyền thống Myanmar; Bên phải: Trên cầu U-Bein  vào chiều 05/10/2019

        

2 ảnh dưới: Ở đầu cầu có dãy hàng quán bán thổ cẩm và đồ lưu niệm rất đẹp. Tôi chỉ thấy vài khách quốc tế và vài chục khách nội địa (rất ít so với các khu du lịch trung bình ở ta). Đại đa số phụ nữ Miến mặc y phục dân tộc, nhiều màu sắc, váy dài đến gót (Phải) trong khi đàn ông lại mặc longyi (1 tấm vải rộng quấn thành váy dài, buộc ở bụng, không dùng dây rút hay thắt lưng, thỉnh thoảng đang đi họ phải dừng buộc lại) màu tối, đơn điệu. Cả nam và nữ dù giàu hay nghèo, bộ trưởng hay dân lao động đều mang dép xỏ ngón chân cái (ta hay gọi là “dép Lào”). Bên xứ này mà kinh doanh giầy, vớ (bít tất), Tây phục, mỹ phẩm chỉ có phá sản…

6. Làng quê
Dù thời gian rất ngắn nhưng tôi vẫn ưu tiên chạy về vùng nông thôn khá xa tìm hiểu văn hóa đặc thù. Ảnh dưới, hàng đầu, bên trái: Vùng nông thôn cách Mandalay khoảng 100Km từ máy bay: có địa hình cao nhưng bằng phẳng tương tự các huyện phía Bắc miền Đông Nam Bộ. Quần cư thôn: thôn làng tập trung khá giống vùng Đồng bằng sông Hồng hoặc Bắc Trung Bộ nước ta, nhưng khác về cấu trúc nhà cửa. Bên phải: Làng quê cách TP trên 30Km, thanh bình, xanh tươi, đã được điện khí hóa; đường làng xe tải đi được; hạ tầng nông thôn tỉnh này không kém nông thôn nhiều vùng nước ta

       

      

Ở làng quê: hộ dân dù giàu hay nghèo đều làm nhà sàn truyền thống, tường bằng tre đan, mái lá (nay thay bằng mái tôn): trông giản dị, mảnh mai nhưng đẹp và phù hợp điều kiện môi trường vùng này: không có bão, không lạnh (dù cùng vĩ độ với Cao Bằng). Tôi không biết có vùng nào nước ta có kiểu nhà sàn tương tự?

7.  Mandalay by night (về đêm)
Thú vị nhất khi đến vùng lạ là khám phá sinh hoạt đường phố ban đêm. Khác hẳn ở ta: ra ngõ là gặp quán ăn, quán nhậu, quán cafe: ở Mandalay (và Yangon) rất khó tìm quán dù bình dân hay sang trọng. Tuy nhiên từ 18 – 22:30 giờ một số phố khu trung tâm cũng có nhiều hàng rong lấn chiếm vỉa hè, khá xập xệ. Các món chính là bánh rán, gà xiên nướng, hủ tiếu chay…; có cả xe nước mía và khá nhiều… xe têm trầu

       
Trái: Hàng rong bán hủ tiếu chay, giới bình dân có vẻ chuộng món này. Phải: Bánh rán (dẹt, chỉ có bột, không nhân) là món khoái khẩu của nhiều người.

       

Món gà xiên nướng (gần giống ở Sài Gòn); Vợ chồng bán trầu: mỗi lá trầu tươi được quết nước vôi đặc và thêm vài hạt cau. Món này bán rất chạy, nhiều đàn ông sử dụng. Ở đô thị Myanmar tôi thường có cảm nhận phố xá có mùi nồng nồng đặc trưng không lẫn với Việt Nam, Thái, Lào; nay mới phát hiện: đó chính là mùi nước trầu do người ăn trầu nhổ ra!
Các món ăn của người Miến khá đơn giản, đơn điệu, không thể sánh nước ta. Mới hiểu vì sao người nước ngoài sành ăn khen Việt Nam là thiên đường ẩm thực với đủ loại món ăn.
Điều khác biệt lớn với người Việt, Thái, Lào: người Miến ít uống càphê (dù chỉ để thư giản hay chém gió), ở đây không có quán café như ở ta và rất ít rượu bia (tôi đi cả mấy khu phố chính và ra chợ mà không thấy điểm bán bia nào, vào quán ăn cũng không có bia). Có lẽ vì vậy, cộng thêm đạo đức Phật dạy: dù ban ngày hay tối không thấy người say xỉn, nói to, cãi lộn, cà khịa nơi công cộng; nghe nói trộm cắp rất hiếm; thu nhập của dân còn thấp (theo WB: GDP/người năm 2018 của Myanmar chỉ 1.277 USD thấp xa Việt Nam: 2.525 USD, Lào: 2.568 USD, Thailand: 7.274 USD) nhưng xã hội thanh bình. Với tôi và không ít người Việt: thanh bình, an ninh là rất tuyệt vời nhưng đô thị có thêm quán bia, quán café, điểm ca nhạc lành mạnh thì mới thêm vui, thêm sức sống, nhưng đừng say xỉn, gây gổ.

8.  Người dân Mandalay
Cảm nhận rõ nét là người dân nơi đây: thực thà, thân thiện, sẵn sàng giúp đỡ khách. Nơi tôi ở là nhà nghỉ bình dân (khoảng 200K VND/đêm) nên tiện nghi chưa tốt; mỗi khi gọi điện báo sửa máy lạnh hay vòi nước thì không chỉ 1 thợ mà cả 3 anh cùng đến xem xét chỉnh sửa, xin lỗi rối rít; khi ở sân bay: chỉ hỏi vu vơ chỗ check in là có anh nhân viên nhiệt tình xách giúp vali và đưa tôi đến tận nơi; chạy xe máy vào vùng quê lơ ngơ không biết đường: hỏi dân địa phương họ nhiệt tình chỉ đúng hướng; vào quán ăn: ông chủ vui vẻ giới thiệu các món hợp khẩu vị, tôi lo là bị giá cao nhưng ông ta lại tính rất mềm như với người bản địa…vì vậy dù đất nước này cũng như  ở Lào, Thái xa lạ nhưng đi đâu tôi cũng an tâm. Khi về lại Yangon tôi có thăm dò nhiều người nước ngoài nhưng không nghe ai có thông tin về “chặt chém” hoặc lừa khách ở nước này; và ở nước này dù thu nhập không cao nhưng không ai ăn thịt chó, mèo, chim…(rất nhiều bồ câu, sẻ, quạ…đậu thoải mái trên phố). Đây là đạo đức, là từ truyền thống văn hóa và tôn giáo của người Miến.
Đàn ông Miến: nhìn chung cao to hơn, da ngăm hơn đàn ông Việt trung bình nhưng vì mặc váy dài nên đi lại chậm rãi, có vẻ kém năng động, thiếu mạnh mẽ. Phụ nữ Miến có nước da “nâu” nhưng đa dạng về vóc dáng: không ít cô gái trẻ mảnh mai như thanh nữ Việt nhưng phần lớn các cô trung tuổi dù là bán hàng ngoài chợ hay làm văn phòng đều đẫy đà.

      
Trái: Đàn ông Miến trí thức trong trang phục dự Hội nghị.  Phải: Đàn ông Miến bình dân dạo phố. Đàn ông dù làm bàn giấy hay chân tay đều vận Longyi, dép Lào

       
Trái: Thiếu nữ học sinh trung học quyên tiền cho trường: nhỏ nhắn như thanh nữ Việt (tôi đã ủng hộ vào hộp bạc này 15.000 Kyat = 225.000 VND). Phải: Giữa vòng vây các em Myanmar mảnh mai.

       

Trái: Hai cô người mẫu tham gia sự kiện khai trương cửa hàng đá quý, dáng chuẩn. Phải: Cô bán rau khá tròn trịa.

       

Hai ảnh: Phần lớn các cô bán hàng thực phẩm ở chợ đều đẫy đà. Hầu hết phụ nữ nước này bôi Thanaka lên má, họ nói để đẹp da (?)

       

Trái: Ngày nay thanh niên Myanmar ở Yangon (Bên trái) đã mê smartphone (4 bạn rủ nhau đi chơi nhưng mỗi bạn 1 máy tương tác với bên ngoài). Tuy nhiên điện thoại cầm tay còn khá hiếm ở Mandalay. Đây là thị trường quá tốt cho Viettel (đã đầu tư lập hệ thống Myphone ở nước này). Phải: Đang đi bộ mỏi chân được bác râu bạc này mời ngồi nghỉ.

9. Kiểm toán tài chính
Anh em muốn thăm Mandalay nếu đi từ Yangon: vé máy bay khứ hồi: 230 USD; nhà nghỉ bình dân: 10 - 15 USD/ngày, KS khá: 30 – 35 USD/ngày; thuê xe máy: 12 - 15 USD/ngày; ăn uống bình dân: 4-5 USD/ngày 3 bữa. Vì vậy cả chuyến đi (du lịch tiết kiệm/du lịch ba lô = budget travel) tôi chỉ tốn khoảng 260 USD (chủ yếu là vé máy bay). Vé máy bay, KS có thể trả USD nhưng các chi phí khác: phải dùng tiền Myanmar viết là Kyat, đọc là Chạt. Không phải quá tiết kiệm nhưng tôi thích bình dân, rèn luyện sức bền, khả năng sinh tồn và trải nghiệm thú vị


Mandalay 04 - 05/10/2019; TP Hồ Chí Minh 12/10/2019


Nguồn tin: Ghi chép và ảnh: Lê Trình 10/2019

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin cũ hơn

 

HỖ TRỢ

VIỆN TRƯỞNG
Name: PGS.TS. Lê Trình
Phone: 0982619336

TP. HỒ CHÍ MINH
Name: 179 Bạch Đằng, P.2, Quận Tân Bình
Phone: 028.38489284 (Ext: 4)

HÀ NỘI
Name: B19, Lô 9, Khu đô thị mới Định Công, Quận Hoàng Mai
Phone: 0982619336

BẢO TỒN TÊ GIÁC

ENV

THỐNG KÊ

Đang truy cậpĐang truy cập : 5

Hôm nayHôm nay : 32

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 4016

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 6505923