1
06:55 EST Thứ năm, 08/12/2016

mua lan su rong

GIỚI THIỆU

TIN TỨC

Trang chủ » Tin tức » Viện trưởng

Đến Côn Đảo: gặp thiên đàng, thấy địa ngục và một trung đội cây di sản

Thứ năm - 04/09/2014 05:21
1. Gặp thiên đàng giữa hạ giới
1.1. Thiên đường là đây
Có lẽ không đâu ở Việt Nam có một địa phương cấp huyện lại có đủ “5 không” như anh xe ôm – dân gốc Kiên Giang - nay là công dân Côn Đảo khoe:  huyện không có “xã”, “ấp”, “phường”; không có người bản địa (không có gia đình nào định cư ở đây từ trước 1965); không có trộm cướp (ban đêm khách sạn, nhà dân không cần khóa cửa); không có ăn xin; không bãi giữ xe (xe máy không cần gửi khi vào chợ). 
“Nhân hòa” là báu vật của xã hội lại thêm “báu vật thiên nhiên”: rừng tự nhiên che phủ phần lớn các núi đá và biển xanh màu ngọc bích không gợn chút phù sa bao quanh 16 đảo lớn nhỏ thì Côn Đảo đúng là thiên đường giữa hạ giới! Mấy ngày ngắn ngủi trên đảo chính (đảo Côn Sơn) với số dân gần 8.000 người (tăng 3 lần so với năm 1990), định cư ở 10 “khu dân cư” từ Cảng Hàng không Côn Đảo (tên cũ là “sân bay Cỏ Ống) ở phía Đông Bắc men theo đường ven biển bờ Đông Nam đảo kéo dài 28 km đến cảng Bến Đầm ở cực Tây Nam tôi không bắt gặp sự cố cãi lộn, đánh nhau, ngược lại gặp mấy anh chị khách du lịch Đan Mạch, Italy hài lòng về môi trường thiên nhiên và con người nơi này. Mặc dù 100%  người Côn Đảo là dân “ngoại tỉnh” đến từ nhiều vùng miền nhưng qua nói chuyện với nhiều người tôi nhận ra họ sống thuận hòa, yên tâm định cư lâu dài và tự hào nơi đây là sự chọn lựa nghỉ ngơi của nhiều người nổi tiếng như gia đình siêu sao Angelia Jolie - Pitt…

1. Tác giả cùng đoàn công tác đến Cảng Hàng không Côn Đảo. Sân bay mới được nâng cấp, hiện có 5-6 chuyến máy bay loại ATR từ TPHCM ra, vào hàng ngày; công suất: có thể tiếp nhận 20 chuyến/ngày.
2. Vịnh Côn Sơn – thiên đàng giữa hạ giới: nước trong; cảnh đẹp, yên lành.

3,4. Bãi biển Côn Đảo còn hoang sơ, giản dị  nhưng lại cuốn hút loại khách du lịch nước ngoài bởi sự yên tĩnh, thanh bình, an toàn, sạch sẽ.

5Các hòn Trắc, Thỏ, Tài cách đảo lớn khoảng 2-4 km (không có người ở);6. Khu trung tâm thị trấn Côn Đảo có diện tích khoảng 5-6 km2 nhìn từ Chùa Vân Sơn và hồ sen có diện tích 10ha chứa nước ngọt. Côn Đảo hiện có nhà máy nước ngầm tầng sâu cung cấp đủ nước có chất lượng tốt cho toàn thị trấn.

7.  Cảng Bến Đầm ở điểm cực Tây Nam đảo;   8. Hoàng hôn trên vịnh Côn Sơn

Tại trung tâm TT Côn Đảo có đến trên 20 đườngphố, phần lớn được mang tên các những người yêu nước nổi tiếng từng bị giam cầm tại đây: Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Tôn Đức Thắng, Phạm Văn Đồng, Phạm Hùng, Nguyễn Đức Thuận, ….và cả danh tướng Nguyễn Huệ (sau là Hoàng đế Quang Trung). Liệu có nên đặt tên con đường nào đó là Nguyễn Ánh?  vì hòn đảo này chính là nơi chúa Nguyễn và cung phi, thuộc tướng lẫn trốn quân đội Tây Sơn, sau này được vua Gia Long chính thức đặt đơn vị hành chính. Ngày nay, là quần đảo nằm giữa biển Đông, sát tuyến đường hàng hải quốc tế Côn Đảo không chỉ là thiên đường về thiên nhiên mà còn có giá trị đặc biệt quan trọng về địa lý - kinh tế - quân sự. Do vậy ta càng biết ơn các vị tiền nhân đã chiếm hữu vùng đất, vùng biển này cho nước Việt, để nơi này có tên “Côn Đảo”, “Côn Sơn” chứ không phải là “Poulo Condor”. 
1.2.  Làm sao giữ được “thiên đường”  
 Mặc dù có 16 đảo lớn nhỏ nhưng dân chúng chỉ có thể định cư trên 1 đảo lớn (Côn Sơn) vì các đảo khác hoặc không có nước ngọt, hoặc chỉ toàn núi đá dốc đứng. Đảo lớn có diện tích 51,5 km2 nhưng có trên 80% là núi đá, chỉ có vùng đất bằng ven bờ Đông Nam độ 5-6 km2 và 2 khu vực khác (ven sân bay và Bến Đầm mỗi nơi vài chục ha) là có thể xây dựng nhà cửa, sản xuất, kinh doanh bình thường. Cả dãi bờ biển phía Tây, Bắc, Đông của đảo là núi đá, dốc đứng, không thể định cư, không có bãi biển. Như vậy ngoài vùng núi thuộc Vườn Quốc gia (VQG), tổng diện tích vùng có thể lập khu dân cư, khu du lịch chỉ khoảng  15% diện tích đảo, nhưng diện tích các trại tù, di tích lịch sử đã chiếm 1/3 diện tích đất có thể ở. Khác các huyện đảo Cát Hải, Vân Đồn, Lý Sơn, Phú Quốc: trên Côn Đảo không có đất ruộng, và hầu như không có chăn nuôi để có thể tự cấp lương thực, thực phẩm.
Bãi biển Côn Đảo cát trắng đẹp nhưng hẹp và ngắn, phân bố rải rác ở bờ Đông Nam, tổng chiều dài các bãi có thể làm khu nghỉ dưỡng chỉ dưới 10 km.
Với các đặc điểm tự nhiên trên sức chứa của Côn Đảo nên dưới 15.000 dân là phù hợp và khoảng 200.000 khách du lịch/năm là hợp lý. Nếu theo Quy hoạch được Chính phủ duyệt đến năm 2030: dân số tăng đến 30.000 người, du khách 250-300.000 người; xây đường tránh khu đô thị cũ (xuyên qua vùng “lõi” của VQG), xây cáp treo (lên đỉnh núi trong VQG), xây cảng biển cho tàu biển 50-60.000 DWT… thì chắc chắn Côn Đảo sẽ không còn yên lành về xã hội , không còn bầu không khí trong lành, không còn các bãi biển sạch như hiện nay; VQG đang được bảo vệ nghiêm ngặt sẽ bị xâm hại nặng.  Khi đó liệu Côn Đảo có còn là thiên đàng? Liệu Côn Đảo có còn là nơi lý tưởng để các khách du lịch lựa chọn? Bài học Cát Bà: ngoài Khu dự trữ sinh quyển diện tích không gian cư trú trên đảo còn khá lớn: riêng thị trấn có 59 km2 (gấp 7-8 lần thị trấn Côn Đảo) dân số chỉ 8.500 người nhưng với số lượng khách du lịch gần 1,0 triệu người/năm (chỉ lớn hơn quy hoạch Côn Đảo trên 3 lần) mà vịnh biển đã bị ô nhiễm nặng, VQG trên đất, dưới biển đã bị xâm hại.
Như vậy, cách đơn giản nhưng tối ưu để gìn giữ thiên đàng Côn Đảo: hãy bảo tồn nghiêm VQG cả trên đất liền và dưới biển: hãy xem lại các quy hoạch đầy tham vọng nhưng tác hại xấu đến môi trường và xã hội; chỉ gia tăng dân số hợp lý; không xây đường xuyên VQG, không xây cáp treo trong VQG chứ không chỉ lo việc vệ sinh môi trường.
2.  Ngục tù đế quốc
Tài liệu lịch sử ghi: ngày 01/02/1862 (trước khi Triều đình Huế ký Hiệp ước Nhâm Tuất vào ngày 05/6/1862, nhượng đảo Côn Lôn cho Hoàng đế Pháp) toàn quyền Bonard đã ký quyết định thành lập nhà tù Côn Đảo.
Từ năm đó đến 01/5/1975 (113 năm) trong các nhà tù tại đảo này đã có trên 10.000 người Việt Nam yêu nước đã chết do các cai tù của thực dân Pháp và chính quyền Việt Nam Cộng hòa  tra tấn, hành hạ, khổ sai, bắn, giết. Nếu ai một lần đến đây, dù đã đọc sách về địa ngục trần gian này nhưng cũng không thể đủ can đảm xem hết từng xà lim, chuồng cọp, trại khổ sai với các loại hình tra tấn, nhục hình mà người bình thường không thể nghĩ ra được. Tôi đã thăm nhà tù Sơn La, nhà tù Hỏa Lò, khám lớn Chí Hòa….và cả nhà tù Johanesburg (Nam Phi, nơi từng gian lãnh tụ Nelson Mandela) nhưng chẳng ở đâu con người bị đối xử tàn ác như ở Côn Đảo. Vì không muốn các bạn “sốc” nên tôi không đưa hình bên trong các xà lim mà chỉ chọn vài tấm ảnh “ít bạo lực nhất” để mọi người hình dung một số trong nhiều nhà tù nằm rải rác ở nhiều khu vực trên đảo. Mong sao các vị lãnh đạo TW, bộ, ngành nào đang mải mê tìm kiếm tài lộc, thuyết giáo sáo rỗng và vô cảm cho đến các bạn trẻ nào đang say sưa với xe xịn, hàng hiệu… hãy 1 lần đến đây để hiểu các bậc tiền nhân đã vì nước quên thân như thế nào. Các vị này là các chí sỹ không cộng sản như Phan Chu Trinh, Nguyễn An Ninh, Huỳnh Thúc Kháng…các vị cộng sản như Tôn Đức Thắng, Phạm Hùng, Phạm Văn Đồng, Lê Duẩn, Hoàng Quốc Việt, Lương Khánh Thiện…và hàng vạn người vô danh khác… Không rõ khi đứng trước các xà lim này các vị lãnh đạo, các bạn, các cháu có tự vấn: sống và làm việc sao cho xứng với cha ông, với nhân dân không?

9. Cổng”Trung tâm cải huấn - Trại Phú Hải” (nhà tù đầu tiên của Pháp); 10. Sân “Trung tâm cải huấn”: bên ngoài thanh bình với 1 nhà nguyện nhỏ, 2 bên là 2 nhà lớn, mái ngói cao, rộng sà xuống gần mặt đất có vẻ hiền hòa nhưng bên trong 2 nhà này là các nhà giam cực kỳ tàn bạo (ảnh phải).

11. Khu “chuồng cọp” kiểu Pháp tại trại Phú Tường” (tù nhân bị nhốt 5-10 người/1chuồng ở dưới, cai ngục đổ vôi bột từ trên xuống: bạn có thể tưởng tượng điều gì sẽ xẩy ra với người tù?); 12. Khu “chuồng cọp” kiểu Mỹ tại trại Phú Bình” (ảnh phải): tù nhân bị giam, cùm trong các xà lim rất hẹp (tôi đếm đến trên 40 xà lim kiểu này trong 1 nhà giam).
3.  Ngôi mộ được thăm nhiều nhất Việt Nam

Ngày thứ 2 ở đảo tôi đến thăm Nghĩa trang Hàng Dương và viếng mộ nữ anh hùng Võ Thị Sáu.
Khác với Nghĩa trang Hàng Keo nằm ven biển là nơi chôn, vùi trên 10.000 tù nhân thời Pháp phần lớn là vô danh, chưa được tôn tạo Nghĩa trang Hàng Dương cách thị trấn độ 3 km về hướng Tây Bắc là nghĩa trang không quá lớn nhưng đẹp và tôn nghiêm nằm trong khu rừng thưa đã được xây dựng nâng cấp khá hiện đại (ảnh 13).

13: Cổng mới Nghĩa trang Hàng Dương; 14: Mộ nữ anh hùng Võ Thị Sáu (phía xa)
Nghĩa trang Hàng Dương có 1.921 mộ có đến 1.202 ngôi mộ vô danh, chỉ có ngôi sao vàng trên tấm bia nhỏ, không 1 dòng ghi tên tuổi. Dù vậy vào ban đêm mỗi ngôi mộ đều có 1 ngọn nến thắp sáng. Đây là điểm khác biệt với nhiều nghĩa trang khác. Trong số 1.921 ngôi mộ, mộ chị Võ Thị Sáu là được xây bằng đá granito, lớn và nổi tiếng nhất dù chị chỉ là cô gái liên lạc, quê ở huyện Đất Đỏ - tỉnh Bà Rịa. Chị đã ném lựu đạn diệt cai tổng và bị đưa ra Côn Đảo, bị án tử hình vào năm 1952 ở tuổi 19.
Trên đất nước ta có hàng vạn mộ của các anh hùng, chiến sỹ, hàng ngàn mộ danh nhân, lãnh đạo cao cấp, hàng chục khu lăng, đền thờ các vua chúa nhưng mộ Võ Thị Sáu dù chỉ có diện tích khoảng 3 x 3 m (ảnh 14), nằm trong khu mộ ở đảo xa cách đất liền 12 giờ tàu thủy hoặc 50 phút máy bay lại được khách thập phương viếng thăm nhiều nhất, tính theo số ngày trong năm. Nếu các đền vua chúa, mộ các danh  nhân, anh hùng chỉ được viếng vào một số ngày trong năm thì mộ chị Sáu (và hiện nay là mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp) ngày nào cũng có hàng trăm người đến thắp nhang, dâng lễ. Họ đến để “nhắc đến tên người anh hùng  đã chết cho đời sau, người thiếu nữ ấy như mùa xuân, chị đã hy sinh cả cuộc đời, để chiến đấu với bao niềm tin, thà chết vẫn không lùi bước…” (lời bài hát “Mùa hoa Lêkima nở” của nhạc sỹ Nguyễn Đức Toàn) và có thể còn cầu mong nhiều điều khác. Lễ viếng lại có phần thiêng liêng, đầy vẻ tâm linh: mọi người thường đến với chị Sáu - cô Sáu vào giữa đêm: từ 23 giờ đến 01 giờ sáng (ảnh 15). Tôi không lý giải được vì sao mộ chị Sáu lại được nhiều người thăm viếng và tại sao lại giữa đêm?
17. Mộ chị Sáu vào giữa đêm (ảnh trái);  18. “Tôi đứng trước nấm mộ chôn sâu: người nữ anh hùng” (lời bài hát của Nguyễn Đức Toàn)
4.  Gặp Vườn Quốc gia Côn Đảo và cả một “trung đội” cây di sản

Theo tài liệu khoa học: “Vườn Quốc gia Côn Đảo được thành lập từ năm 1993 với diện tích 6.000 ha trên cạn và 14.000 ha vùng nước, bao cả 16 hòn đảo. Thành phần thực vật Côn Đảo tương đối phong phú và đa dạng với khoảng 882 loài thực vật bậc cao thuộc 562 chi, 161 họ. 44 loài thực vật được các nhà khoa học tìm thấy lần đầu tiên ở đây, 11 loài được các nhà khoa học lấy tên Côn Sơn đặt tên loài. Hệ động vật rừng Côn Đảo đã ghi nhận được 144 loài, trong đó lớp t có 28 loài, chim 69 loài, bò sát 39 loài, lưỡng cư 8 loài. Một số động vật đặc hữu tại Côn Đảo như: sóc mun (Callosciunis finlaysonii), sóc đen (Ratufa bicolor condorensis), chuột Côn Đảo (Rattus niviventer condorensis), thạch sùng Côn Đảo (Cyrstodactylus condorensis). Hệ sinh thái biển của Côn Đảo cũng đa dạng và phong phú với 1.321 loài sinh vật biển đã thống kê được, đặc biệt san hô 219 loài, thú và bò sát biển 5 loài... 37 loài có tên trong sách Đỏ Việt Nam đã được tìm thấy tại đây. Các loài thú biển quý hiếm như: cá voi xanh (Neophon phocaenoides), cá nược (Orcaella brevirostric), cá cúi – bò biển (Dugon dugong). Đặc biệt Côn Đảo còn là bãi đẻ trứng của một số loài rùa biển…”.

Mấy ngày trên đảo tôi có cảm nhận VQG được bảo tồn rất tốt: tôi đã thấy tận mắt sóc mun tại Nghĩa trang Hàng Dương, thấy các loài khỉ trên núi đá. Người dân địa phương còn cho biết hiện nay heo rừng, nai, khỉ, sóc ngày càng nhiều vì không ai săn bắt. Tuy nhiên điều thú vị mà không có ở các VQG khác: là phần lớn diện tích các núi đá Côn Sơn đều có thảm thực vật bản địa che phủ, hầu như chưa có loại thực vật ngoại lai như bạch đàn, keo, tràm bông vàng xâm nhập vào quần đảo này.

Ngạc nhiên và ấn tượng nhất lại là 1 loài thực vật tưởng là rất quen thuộc ở mọi địa phương từ Bắc và Nam từ đồng bằng đến trung du nước ta nhưng lại rất đặc biệt mà chỉ ở Côn Đảo ta mới bắt gặp: cây bàng Côn Đảo.

Nếu ở Hà Nội và miền lục địa: cây bàng thường đứng riêng lẻ (cây bàng mồ côi mùa đông), bàng Côn Đảo lại tập trung thành các hàng dài, thành từng cụm lớn (ảnh 17). Các hàng bàng có thể được bắt gặp từ các sân nhà tù đến đường phố, đến khu dân cư. Nếu ở miền lục địa: cây bàng có lá mỏng, thân cây tròn trịa, dáng cong, nghiêng ngả thì bàng Côn Đảo độc đáo và đặc hữu là có thân cây đứng thẳng và to gấp vài lần cây bàng trong đất liền (các cây cổ thụ có chu vi phần gần gốc đến trên 2,0 m). Thân cây lại nổi u, cục như xà cừ cổ thụ; lá lại dày và xanh biếc (ảnh 17, 18).

17. Hàng cây bàng trên phố nhỏ Côn Đảo; 18. Đường Tôn Đức Thắng ven biển có thể gọi là “phố hàng bàng” (ảnh phải.)

Nhìn hàng bàng Côn Sơn có thể thấy được sự vững chãi, trường thọ của loài thực vật này trước gió biển, trên đất cằn và ta có thể liên tưởng đến sự can trường, hiên ngang của những người yêu nước đã bị giam cầm, hy sinh nơi đây. Không hiểu cây bàng được đưa đến đảo này từ khi nào nhưng có người nói là khi lập trại giam người Pháp đã trồng bàng trong sân trại (nếu vậy đến nay các “cụ bàng” đã đến 150 tuổi!).

Chiều ngày 22/8 đang trong “chuồng cọp” tình cờ nhận được điện thoại từ TS Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam (VACNE) cho biết ở Côn Đảo có nhiều cây bàng được công nhận Cây Di Sản, nhớ đến thăm. Vậy là tôi tìm ngay. Đến nhà tù Phú Hải: ngay sân nhà tù có 2 hàng bàng cổ thụ, đếm đúng 10 cây được gắn “Cây di sản Việt Nam” cả tiếng Việt và Anh (ảnh 20). Trước đại thụ lớn nhất lại có tấm bia khắc chữ vàng “Cây di sản Việt Nam” (ảnh 19). 

19. Đại thụ bàng “Cây di sản Việt Nam” trong sân trại Phú Bình; 20. Hai hàng bàng có 10 cây trong sân trại Phú B được phong tặng danh hiệu “Cây di sản Việt Nam”(ảnh phải)
21. “Cây di sản Việt Nam” trong sân trại Phú Bình  22. Một đại thụ bàng trên đường phố có chu vi thân trên 3m.
Đi thêm vài trăm mét đến mấy phố trung tâm tôi lại phát hiện trên 20 cây nữa (và có lẽ chưa hết): 10 cây trên đường Tôn Đức Thắng – con đường ven biển đẹp nhất Côn Đảo với nhiều tòa nhà có từ thời thuộc địa Pháp và trên 10 cây đứng thành cụm ở mấy tuyến phố cũ. Như vậy, nếu “Cây di sản” ở các tỉnh thành phố đều nằm riêng lẻ hoặc trên núi cao hoặc trong các làng cổ thì ở Côn Sơn VACNE đã phong tặng đến cả 1 trung đội cây di sản chỉ trong diện tích không đầy 50 ha. Nếu so về tuổi tác cây bàng Côn Đảo kém xa các cụ cổ thụ khác; nếu so về độ “thiết mộc” cây bàng Côn Đảo kém xa các cụ lim, trắc, nghiến…nhưng Bàng Cổ Thụ Côn Sơn thật đáng tôn vinh cả giải cá nhân (giá trị đặc biệt về cấu trúc cơ thể và nhân chứng lịch sử không có loại cây bàng nào ở vùng khác sánh được) và cả giải đồng đội (không ở đâu lại tập trung trong 1 diện tích nhỏ 1 loài cây quý có số lượng nhiều như vậy). Cảm ơn nhân dân Côn Đảo (?) đã giới thiệu đặc sản của mình và cảm ơn VACNE đã phong tặng danh hiệu “Cây di sản Việt Nam” rất xứng đáng cho tập thể Bàng Côn Đảo.
Bàng Côn Đảo sẽ là nguồn cảm hứng thu hút du khách đến thiên đàng giữa hạ giới đã từng là địa ngục trần gian này.
 TB: Kinh nghiệm “phượt” Côn Đảo
- Dù đi phượt nhưng bạn cũng nên xuất phát từ TP HCM bằng máy bay (chỉ có loại nhỏ 70 – 80 ghế thì mới hạ cánh được). Giá khứ hồi đến 3 triệu, bình thường phải đặt vé cả 2 tuần trước nhưng nếu vội trước giờ 2 tiếng có thể ra phòng vé tại Tân Sơn Nhất đợi khách bỏ chuyến thế chỗ. Nếu tiết kiệm có thể xuống Vũng Tàu (mất 2,5 tiếng đường bộ) đi tàu cao tốc mất trên 12 giờ mới ra đến đảo, lại mệt mỏi. Đi máy bay vào ngày thời tiết đẹp bạn còn có thể nhìn rõ vùng phái Đông Đồng bằng sông Cửu Long, từng nhánh sông Mekong (chỉ 8 cửa sông chứ không phải 9, nay của Ba Lai lại bị chắn lại để “ngọt hóa”, vậy còn 7), sông Vàm Cỏ, Soài Rạp, rừng ngập mặn Cần Giờ…) rất sinh động và khác biệt với Đồng bằng sông Hồng, các vùng miền khác của đất nước.
- Từ Cảng hàng không Côn Đảo vào thị trấn 15 km, có thể đi taxi (khoảng 250.000) hoặc xe ôm (100.000đ). Cảnh quan bên đường: trên núi, dưới vịnh đều tuyệt đẹp.
- Nơi nghỉ: có nhiều lựa chọn: nhưng nhìn chung giá cao hơn ở TPHCM, Hà Nội: khách sạn mini (đủ nước sạch, TV, máy lạnh): 300 - 500.000 (có thể mặc cả, chủ KS đều thân thiện); khách sạn 1-2 sao, bungalow: 1,0-1,5 triệu (khó mặc cả);  3 sao (chỉ có 1 KS): 1,5 -2,5 triệu (tăng giảm theo thời điểm, không mặc cả). KS 5 sao (nơi Julia Roberts đã nghỉ: Six Senses trên đường từ sân bay về thị trấn): 200 – trên 2.000 USD/đêm.
- Đến thị trấn; bạn có thể thuê xe máy (100 -150.000 đ/ngày) , hoặc bao 1 anh xe ôm (150 -200.000đ/ngày) đi hết các địa điểm trên đảo: 10 khu dân cư, 4 khu nhà giam lớn, 1 bảo tàng, 1 bến cảng, 2 nghĩa trang, 4 bãi biển, 1 chợ. Tổng đường đi chỉ khoảng 50 km là đủ xem mọi địa  điểm. Nếu đủ sức và thêm lãng mạn bạn nên đi bộ, muốn ghé vào đâu cũng được, từ đầu đến cuối đảo chỉ 30 km.
- Bạn muốn lặn xem san hô thì ra các đảo nhỏ (bằng canô, có người hướng dẫn); bạn muốn vào rừng phải được VQG cho phép.
- Mua gì làm quà: các loại hải sản, phổ biến nhất là cá thu tươi 5-7 kg/con, được cấp đông, giá chỉ 140-150.000/kg. Mua nhân bàng rang(350.000/kg) nhưng muốn làm được 1kg nhân bàng phải có trên 150 kg quả bàng tươi...

Đêm Côn Sơn, 22/8/2014 (ghi chép bằng ảnh nhân chuyến công tác Côn Đảo, 21 - 23/8/2014).

Tác giả bài viết: PGS. TS. Lê Trình

Nguồn tin: -

Tổng số điểm của bài viết là: 34 trong 7 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

HỖ TRỢ

1
VIỆN TRƯỞNG
Name: PGS.TS. Lê Trình
Phone: 08.38489284 (Ext: 2)

TP. HCM
Name: 179 Bạch Đằng, P.2, Quận Tân Bình
Phone: 08.38489284 (Ext: 4)

HÀ NỘI
Name: B19, Lô 9, Khu đô thị mới Định Công, Quận Hoàng Mai
Phone: 04. 22133668

BẢO TỒN TÊ GIÁC

ENV

THỐNG KÊ

Đang truy cậpĐang truy cập : 73

Khách viếng thăm: 72

Máy chủ tìm kiếm: 1


Hôm nayHôm nay: 223

Tháng hiện tạiTháng hiện tại: 2646

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập: 4376596