09:43 ICT Thứ ba, 11/05/2021

mua lan su rong

GIỚI THIỆU

TIN TỨC

Trang chủ » Tin tức » Tin VESDEC

Tóm tắt hoạt động khoa học công nghệ năm 2020 của Viện Khoa học Môi trường và Phát triển (VESDEC)

Từ 2019 đến nay Viện chủ trương giảm số lượng đề tài, dự án KHCN, chỉ tham gia tuyển chọn các dự án, đề tài có tính mới, có lý luận và thực tiễn tốt quốc tế và Việt Nam nên số lượng công việc giảm. Tuy nhiên VESDEC lại có cơ hội tiếp nhận và triển khai các dự án môi trường có tính liên ngành, đạt chất lượng cao, chuẩn quốc tế. Một số hoạt động chính trong năm 2020 được tóm tắt dưới đây.

1. Thực hiện và hoàn thành Nghiên cứu “Cơ sở khoa học lồng ghép đánh giá rủi ro biến đổi khí hậu vào quá trình đánh giá tác động môi trường”

Đây là một hợp phần trong Dự án “Đầu tư tư nhân để nâng cao khả năng phục hồi - Private Investment for Enhanced Resilience (PIER)” của WINROCK/Bộ TN&MT, do Viện Chính sách và Chiến lược Tài nguyên và Môi trường chủ trì.
Dựa vào tra cứu tài liệu quốc tế, trong nước, quy định pháp luật của Việt Nam mới nhất và kiến thức về biến đổi khí hậu (BĐKH) chuyên gia của Viện đã biên soạn tập báo cáo tiếng Việt và tiếng Anh gồm 5 chương. Báo cáo đã đề cập đến các vấn đề cốt lõi của biến đổi khí hậu (BĐKH): nguyên nhân gây BĐKH; rủi ro do tác động BĐKH trên toàn cầu và ở nước ta; sự cần thiết và nội dung của lồng ghép đánh giá rủi ro BĐKH vào quá trình đánh giá tác động môi trường (ĐTM); đề xuất quy trình, phương pháp lồng ghép đánh giá BĐKH vào quá trình ĐTM ở Việt Nam và đề xuất danh mục các loại hình dự án cần thực hiện đánh giá BĐKH trong ĐTM.
Kết quả dự án đã được đánh giá qua hội thảo trong tháng 5/2020 tại Hà Nội với sự tham gia của nhiều đơn vị, chuyên gia môi trường và BĐKH.


2. Xây dựng chương trình, bài giảng và thực hiện Chương trình đào tạo giảng viên nguồn của Bộ TN&MT về Đánh giá tác động môi trường và xã hội (ĐTMX/ESIA)

Thực hiện các hợp đồng với Ngân hàng Thế giới (WB) chuyên gia VESDEC đã tra cứu, biên soạn (tháng 02/2020) và tham gia tập huấn (tháng 10/2020) cho Chương trình đào tạo giảng viên nguồn của Trường Đào tạo TN&MT (InNET) - Bộ TN&MT về “Kế hoạch/Chương trình Quản lý môi trường và xã hội – CTQLMTXH/ESMP) do WB và DFAT (Australia) hỗ trợ. Chương trình đào tạo này nhằm giới thiệu những yếu tố đảm bảo thực hiện hiệu quả ESMP trong quá trình xây dựng các dự án cơ sở hạ tầng; cung cấp các công cụ và phương pháp nhằm cải thiện quản lý các hoạt động xây dựng nhằm đảm bảo sự tuân thủ các yêu cầu về môi trường và xã hội của Việt Nam và quốc tế.
Gần 30 học viên tham dự là các giảng viên môi trường của các Đại học quốc gia và Bách khoa  Hà Nội, các Đại học Thái Nguyên, Hàng hải, Vinh; các Ban Quản lý dự, các cán bộ môi trường các bộ ngành, chuyên gia tư vấn giám sát môi trường và xã hội. Đây là chương trình tiếp theo các chương trình đào tạo giảng viên nguồn về ESIA từ 2015 do WB/PFAT hỗ trợ. 

Chương trình 4 ngày bao gồm 10 module:
Module 1: Giới thiệu ESMP;  
Module 2: Giám sát thực hiện ESMP của WB;
Module 3: Lập kế hoạch thực hiện ESMP;
Module 4: Lồng ghép yêu cầu môi trường và xã hội vào trong hồ sơ thầu;
Module 5: Quản lý tác động môi trường và xã hội của hoạt động xây dựng;
Module 6:  Chuẩn bị Kế hoạch Quản lý MT&XH của Nhà thầu;
Module 7: Theo dõi và giám sát môi trường và xã hội;
Module 8: Thực tiễn thực hiện quản lý tác động môi trường và xã hội;
Module 9: Lập báo cáo giám sát môi trường và xã hội;
Module 10: Công tác thực địa (1 ngày tại dự án thủy lợi Vĩnh Phúc).

Học viên tham dự rất nhiệt tình, năng động thảo luận, trao đổi các vấn đề lý luận, thực tế về quản lý môi trường các dự án, thu kết quả tốt và đã được InNET và WB/DFAT cấp chứng chỉ (Certificate).
Học viên tập trung học tập
Làm bài tập theo tổ
Đi khảo sát thực địa dự án thủy lợi Vĩnh Phúc
Nhận chứng chỉ của InNET – WB - DFAT
 
3.  Xây dựng bài giảng cho chương trình bồi dưỡng lãnh đạo và các chương trình bồi dưỡng bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức tài nguyên và môi trường hạng II, hạng III về kinh nghiệm quốc tế trong đánh giá, quản lý tác động, rủi ro môi trường và xã hội của các dự án đầu tư

Đây là nhiệm vụ được thực hiện cho InNET với các mục tiêu:  
- Đối với lãnh đạo các Sở Tài nguyên và Môi trường: nhằm cập nhật kiến thức, kỹ năng, góp phần nâng cao năng lực thực tiễn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tham mưu, quản lý, điều hành và thực thi công tác liên quan tới đánh giá, quản lý các tác động, rủi ro môi trường và xã hội của dự án đầu tư, thông qua học hỏi kinh nghiệm quốc tế.
- Đối với viên chức tài nguyên và môi trường hạng II, hạng III:  nhằm cập nhật kiến thức, kỹ năng phục vụ thực thi công tác liên quan tới đánh giá, quản lý các tác động, rủi ro môi trường và xã hội của dự án đầu tư, thông qua học hỏi kinh nghiệm quốc tế; góp phần nâng cao năng lực thực tiễn, đáp ứng  tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức tài nguyên và môi trường.

Tổng cộng trên 10 chuyên đề đã được chuyên gia môi trường VESDEC cộng tác với chuyên gia xã hội học biên soạn trên cơ sở tham khảo tài liệu quốc tế về các thực hành tốt trong đánh giá, quản lý môi trường. Các chuyên đề chính là:
1. Tầm quan trọng của đánh giá, quản lý các tác động, rủi ro môi trường và xã hội;
2. Thực trạng đánh giá, quản lý các tác động, rủi ro môi trường và xã hội ở Việt Nam và trên thế giới;
3. Kinh nghiệm quốc tế tốt về triển khai công tác đánh giá, quản lý các tác động, rủi ro môi trường và xã hội;
4. Tổng quan về đánh giá, quản lý các tác động, rủi ro môi trường và xã hội;
5. Nội dung và quy trình đánh giá tác và quản lý rủi ro và tác động xã hội;
6.  Nội dung và quy trình đánh giá tác động tích hợp;
7. Đánh giá và quản lý rủi ro và tác động môi trường;
8. Quản lý quá trình đánh giá tác động môi trường và xã hội;
9. Tham vấn và công khai thông tin.
Các chuyên đề trên đã được hoàn thành và được nghiệm thu trong tháng 12/2020.

4.  Tham gia phản biện xã hội: góp ý dự thảo Luật Bảo vệ môi trường 2020

Tiếp tục các hoạt động góp ý Luật BVMT sửa đổi trong năm 2019 của VESDEC, trong năm 2020 theo yêu cầu của lãnh đạo Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam (VACNE) chuyên gia VESDEC đã biên soạn 2 chuyên đề mới:
- Góp ý về thẩm định báo cáo ĐMC trong Luật BVMT sửa đổi và đề xuất hướng dẫn đánh giá chất lượng ĐTM;
- Đề xuất kiến nghị hoàn thiện các quy định ĐMC và ĐTM liên quan đến các lĩnh vực môi trường, kinh tế và xã hội.
Các góp ý cụ thể, có cơ sở khoa học và thực tiễn trong 2 chuyên đề trên đã được VACNE tổng hợp thành tài liệu phục vụ Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam góp ý dự thảo Luật BVMT.

5. Chủ trì nghiên cứu, lập Báo cáo Đánh giá môi trường chiến lược cho “Quy hoạch Vùng Đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050”

Đây là nhiệm vụ quan trọng nhất trong năm 2020; các chuyên gia môi trường và xã hội của VESDEC phối hợp với các chuyên gia trong nước, quốc tế đã tập trung phần lớn thời gian, công sức từ tháng 3 đến tháng 12/2020 để thực hiện nghiên cứu lớn và phức tạp này.
Quy hoạch Vùng Đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 là Quy hoạch cấp vùng đầu tiên được lập theo Luật Quy hoạch. Dự án này do Bộ KH&ĐT làm chủ đầu tư, và là một hợp phần quan trọng trong Dự án “Chống chịu BĐKH tổng hợp và sinh kế bền vững Đồng bằng sông Cửu Long” do Ngân hàng Thế giới tài trợ. Tư vấn thực hiện Quy hoạch Vùng là Liên danh Royal HaskoningDHV (Hà Lan) và GIZ (Đức). Thời gian nghiên cứu lập Quy hoạch từ 6/2019 đến 12/2020; thời gian nghiên cứu ĐMC từ tháng 3 đến 12/2020.
Đặc điểm nổi bật của quá trình nghiên cứu ĐMC này là được tiến hành gần như đồng thời với nghiên cứu lập Quy hoạch Vùng nên các vấn đề môi trường và xã hội của ĐMC được lồng ghép hoàn toàn vào quá trình lập quy hoạch. Vì vậy thực hiện ĐMC này có nhiều điểm tích cực nhưng cũng nhiều thách thức so với các ĐMC được lập sau khi quy hoạch đã được dự thảo. 
Tổ tư vấn ĐMC chính gồm 4 chuyên gia Việt Nam (PGS.TS Lê Trình, PGS.TS Phạm Hồng Nhật: các chuyên gia môi trường và ĐMC; TS Huỳnh Ngọc Tuyết, ThS Nguyễn Minh Châu: các chuyên gia xã hội học) và 2 chuyên gia quốc tế (Jiri Dusik: cố vấn, Rens Hasman: môi trường) do Lê Trình làm tổ trưởng với sự hỗ trợ của Koos Neefless - chuyên gia BĐKH và nhiều chuyên gia các ngành thủy lợi, thủy văn, sinh thái đất ngập nước, mô hình, công nghệ môi trường và kinh tế.
Nghiên cứu ĐMC được thực hiện theo đúng yêu cầu về nội dung và cấu trúc của Mẫu 1a, Phụ lục 1, Thông tư 25/2019/TT-BTNMT đồng thời đáp ứng các chính sách bảo vệ (Safeguard Policies) về môi trường và xã hội của Ngân hàng Thế giới (WB).
Giữa tháng 11/2020 Tổ Tư vấn ĐMC đã hoàn thành dự thảo báo cáo chính (710 trang với trên 150 bảng số liệu, trên 100 bản đồ, sơ đồ) và tập phụ lục (180 trang) với rất nhiều dự báo, đánh giá định lượng, bán định lượng diễn biến 8 vấn đề môi trường và xã hội chính đã được lựa chọn qua tham vấn (suy giảm tài nguyên nước; suy thoái tài nguyên đất; gia tăng xâm nhập mặn; suy thoái tài nguyên sinh vật/đa dạng sinh học; gia tăng chất thải; gia tăng ô nhiễm; tác động xã hội và tác động tài nguyên văn hóa vật thể) do tác động của các phương hướng, mục tiêu trong cả 2 phương án “Không thực hiện Quy hoạch Vùng” và “Thực hiện Quy hoạch Vùng” đồng thời đề xuất các giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực, giám sát môi trường và thích ứng BĐKH.
Ngoài ra, trên 100 dự án có tiềm năng tác động môi trường lớn được đề xuất trong Quy hoạch Vùng cũng được đánh giá tác động sơ bộ bằng ma trận có điểm số.

Ngoài diễn biến tài nguyên nước, đất, chất lượng môi trường, ô nhiễm, phát thải, BĐKH các vấn đề sinh thái và xã hội cũng là đối tượng chính trong dự báo diễn biến và đề xuất giảm thiểu. Các yêu cầu về nội dung và phương pháp ĐMC tiên tiến của Việt Nam và quốc tế đã được thực hiện. Đây là ưu điểm nổi bật của ĐMC này.

Hiệu quả của ĐMC         

Các dự án đã được điều chỉnh theo quan điểm bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường của Tổ Quy hoạch đã được Tổ Tư vấn ĐMC tính toán định lượng nhằm minh chứng việc điều chỉnh này là có lợi lớn về mặt môi trường và thích ứng BĐKH:
(i)  Điều chỉnh chuyển đổi toàn bộ trên 10 trung tâm điện than chưa được đầu tư sang sử dụng LNG nhằm giảm phần lớn lượng khí thải gây ô nhiễm không khí, giảm đáng kể phát thải khí nhà kính và giảm gần như toàn bộ phát sinh xỉ than (nếu không tính lượng khí nhà kính và xỉ than do các trung tâm điện lực hiện hữu hoặc đang xây dựng). Đến năm 2030, ĐBSCL sẽ phát triển thêm khoảng 11 trung tâm điện khí/LNG công suất lớn, với tổng công suất tối đa 17.200 MW.
(ii)  Đề xuất bổ sung các dự án năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió, điện từ chất thải) nhằm tăng nguồn năng lượng và giảm thiểu ô nhiễm môi trường, phát thải khí nhà kính. Các nhà máy điện gió, mặt trời tại các tỉnh với công suất tối đa dự kiến trong giai đoạn 2021- 2030 và xa hơn là 9.500 MW.
(iii)  Điều chỉnh diện tích canh tác lúa toàn vùng từ khoảng 1,9 triệu ha hiện nay và 1,6 triệu ha vào năm 2030 trong QĐ324/QĐ-TTg ngày 02/03/2020 của Thủ tướng Chính phủ  xuống 1.427.900 ha (vào năm 2030) và 1,36 triệu ha vào năm 2050: giảm nhu cầu nước ngọt cho toàn vùng để thích ứng với xâm nhập mặn và tác động do sử dụng nước ở thượng nguồn Mêcông. Đây là điều chỉnh lớn về tư duy và truyền thống trong sử dụng tài nguyên đất, nước nhằm phát triển kinh tế gắn với ứng phó BĐKH ở ĐBSCL.
(iv)  Điều chỉnh diện tích nuôi tôm thủy sản từ 811.000 ha hiện nay lên 900.000 ha (2030) và 950.000 ha (2050) nhằm tăng hiệu quả kinh tế và thích ứng xâm nhập mặn, ứng phó BĐKH.
(v)   Điều chỉnh diện tích rừng hiện nay chỉ chiếm 4,3% diện tích tự nhiên ĐBSCL lên 9,0% vào năm 2050 nhằm tăng hiệu quả bảo tồn thiên nhiên và ứng phó BĐKH.

Như vậy, nghiên cứu ĐMC cùng với lập Quy hoạch Vùng có hiệu quả rất lớn trong lồng ghép quy hoạch phát triển kinh tế với bảo vệ tài nguyên, môi trường, an sinh xã hội và thích ứng BĐKH ở vùng ĐBSCL. Đây là ưu điểm nổi bật của ĐMC này.

Trong quá trình nghiên cứu ĐMC 6 cuộc tham vấn các bên liên quan (các chuyên gia môi trường ở trung ương; địa phương; các bộ, sở ngành, viện, trường và các tổ chức chính trị xã hội: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Phụ nữ Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Liên hiệp các hội KH&KT Việt Nam ở 13 tỉnh, thành phố ĐBSCL) đã được Bộ KH&ĐT tổ chức. Báo cáo ĐMC bản cập nhật tháng 12/2020 đã được chỉnh sửa, bổ sung theo nhiều ý kiến xác đáng về đánh giá tác động của Quy hoạch Vùng đến các vấn đề môi trường, giải pháp giảm thiểu, quản lý môi trường từ các hội thảo này.
Báo cáo ĐMC sẽ được Hội đồng Thẩm định Bộ TN&MT xem xét trong tháng 01/2021.
Tóm tắt kết quả ĐMC: xem tài liệu trong trang tin này.
 

Tác giả bài viết: -

Nguồn tin: VP VESDEC, 10/12/2020

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

HỖ TRỢ

VIỆN TRƯỞNG
Name: PGS.TS. Lê Trình
Phone: 0982619336

TP. HỒ CHÍ MINH
Name: 179 Bạch Đằng, P.2, Quận Tân Bình
Phone: 028.38489284 (Ext: 4)

HÀ NỘI
Name: B19, Lô 9, Khu đô thị mới Định Công, Quận Hoàng Mai
Phone: 0982619336

BẢO TỒN TÊ GIÁC

ENV

THỐNG KÊ

Đang truy cậpĐang truy cập : 6

Hôm nayHôm nay : 93

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 3791

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 6780787